Ahlaklı mıyız? – Yazı: Atilla Yüceak

Ahlaklı mıyız?
Şu ‘bildik’ #Ahlak üzerine!
Ahlaksızlık bir bütündür…
Değerli gördüklerinizin ahlaksızlığını savunarak sevmediğiniz insanların ahlaksızlığına karşı gelerek ahlak adına konuşamazsınız…
Dahası;
Sadece biraz daha fazla #Ahlaksız birisi olduğunuzu göstermiş olursunuz…
Ahlaksal ilkeler teorik/soyut konular olmayıp pratik insan davranışları ile ilgilidirler.
Her bireyin davranışları ahlaksal ilkelere uygun ise o birey ahlaklıdır.
Yok değilse ahlaksızdır ya da tutarsızlığı oranında ahlaksal düşkünlüğünden söz edebiliriz.
Toplumsal grubun ahlakı ise;
Toplumun üyesinin ahlaksızlıklarına karşı gösterdiği tepki ile ölçülür.
İmam Hatip mezunu bir emekli bireyin dediği gibi “Alnı secdeye gidenler de çalıyor” sözünün yola çıkarsak;
Ahlak hiç kimsenin tekelinde olmadığı gibi ahlaksızlık da her zaman her yerde her toplumda değişik düzeylerde ve sınıflarda görülür/görülebilmektedir.
Önemli olan bu ahlaksızlığa karşı tek tek bireylerin ve de toplumun gösterdiği tepkidir.
Şüphesiz olmasaydı iyi olurdu!
Ne var ki;
Ahlaksızlık her zaman var oldu ve yine insanın olduğu her yerde her zaman var olacaktır.
Önemli olan söz konusu ahlaksızlıklara bireyin ve toplumun gösterdiği tepkidir.
Aslında önemli olan ahlaksızları savunmak değil,
ahlak ilkelerini savunmaktır.
Ahlaksızlıkları gerekçelendirmek, haklılaştırmak,
meşrulaştırmak,
ahlaksız davranışların üzerlerini örtmek,
saklamak,
gizlemek veya ahlaksız kişiyi korumak,
savunmak da #Ahlaksızlıktır.
Bizzat kendinin veya toplumun,
Toplumu yöneten erk’in; Ahlaksızlıklarını meşrulaştırır ve savunurken karşı kişi veya grubun ahlaksızlıklarını konuşmak da ahlaksızlıktır.
Veya karşı kişi veya grubun ahlaksızlıklarına karşı ahlaksızlık yaparak da ahlaki ilkeleri savunamayız,
ahlak adına konuşamayız.
Aynı şekilde;
Çıkarlarını korumak adına,
toplumun içinde ayrıkotu olmamak için üç maymunu oynayarak sadece ahlaksızlıkları konuşarak da #Ahlaklı olamayız.
Adaletten önce ahlak gelir.
Ahlaklı bireyin olmadığı yerde ahlaklı toplum da olmaz…
Aşk Örgütlenmektir!
ATİLLA YÜCEAK
ATİLLA YÜCEAK son yazıları (Hepsini Gör)
10

Bu yazıyı da okuyabilirsiniz

Fakir Dedik Sürüldük/ Barış Dedik Öldürüldük… Hatice Altunay

Anı

15 Yorumlar

  1. Namık Cibaroğlu
    Namık Cibaroğlu

    Soru 4: Mona Lisa ve Yavru Köpek
    Bir odanın içerisindesiniz ve odada durduramayacağınız bir yangın çıkıyor. Bu oda içerisinde orjinal Mona Lisa tablosu ve ufak bir köpek yavrusu bulunuyor. Sadece birini kurtarabileceksiniz ve kurtarmayı seçmediğiniz yanacak. Hangisini seçerdiniz?

    0
  2. Namık Cibaroğlu
    Namık Cibaroğlu

    Soru 3: Organ Bağışı Problemi
    Oldukça başarılı bir cerrah olduğunuzu ve organ transferi konusunda çok önemli işler başaran biri olduğunuzu düşünün. Elinizde, birkaç aydır sizin denetiminizde olan 5 adet hasta bulunuyor ve bu 5 hastanın her birinin farklı bir organa ihtiyacı var. Ancak ne veritabanında, ne de herhangi başka bir kaynakta, herhangi bir hastaya uyan hiçbir organ bulunmuyor. Dolayısıyla eğer müdahale edilmezse, bu organların eksikliğinden ötürü kesinlikle ölecekler.

    Bu sırada, şehre gelen bir turist, şans eseri hastanenize check-up yaptırmaya geliyor. Kontrolü siz yapıyorsunuz, inanılmaz bir şekilde turistin organlarının, aranan 5 organ için tamamen uygun olduğunu ve 5 hastayı da kesinlikle kurtaracağını fark ediyorsunuz.

    Eğer bu turist bir şekilde ölürse, 5 organı da alabilir ve aylardır organ bekleyen ve ölümün eşiğinde olan diğer 5 hastayı da %100 kurtarabileceksiniz. Üstelik, bu turistin ‘bir şekilde’ ölmesinden sizin sorumlu tutulmayacağınızın ve sizden kimsenin şüphelenmeyeceğinin de %100 garantisi olan bir yöntem biliyorsunuz.

    Bu durumda, 5 hastanızı kurtarmak için turistin ölümüne neden olur muydunuz?

    Reklamı Kapat
    Not: Ameliyatlar sırasında kesinlikle olumsuz bir durum doğmayacak ve hastalar, organlar alınabildiği müddetçe kesinlikle yaşayacaklardır. 5 hastanın hiçbirini, bu nakil yapılmadan kurtarmanın hiçbir yolu bulunmamaktadır.

    1
  3. Namık Cibaroğlu
    Namık Cibaroğlu

    Soru 2: Şişko Adam İkilemi
    Bir tren, tek bir ray hattı üzerinde, kesinlikle kaçamayacak ve trenin çarpması durumunda tamamı kesinlikle ölecek konumda olan 5 kişinin üzerine gitmektedir.

    Siz, bu sırada, trenin altından geçeceği bir köprünün üzerindesiniz ve yanınızda, sizinle beraber trenin 5 kişinin üzerine gelişini izleyen devasa boyutlarda ve şişman bir adam var. Bu adamın, o insanlarla ve bulundukları durum ile hiçbir ilgisi olmadığını biliyorsunuz.

    Reklamı Kapat
    Aynı zamanda, şişman adamın raylarda bulunması durumunda, trenin ona çarparak kesinlikle durabileceğinden eminsiniz.

    Bu durumda, 5 kişiyi kurtarmak adına, normalde raylara düşmeyecek olan şişman adamı, kendi ellerinizle raylara iter miydiniz?

    Not: Adamı itebilecek güce sahipsiniz. Adam, kesinlikle tam olarak raylara düşecektir ve adamı iterseniz, tren adama kesinlikle çarpacaktır, bunun sonucunda şişman adam kesinlikle ölecektir, tren kesinlikle duracaktır ve 5 kişi kesinlikle kurtulacaktır. Şişman adamın itilmesinden başka, 5 kişiyi kurtarmanın herhangi bir yolu yoktur.

    0
  4. Namık Cibaroğlu
    Namık Cibaroğlu

    Mantık Değil Ahlak-Etik Sorular: Sorularda, belirtilen aksiyon veya seçeneklerden başka hiçbir çözüm yolu bulunmamaktadır. Bu sorular mantık soruları değil, etik sorularıdır. Dolayısıyla soruda verilenden başka yöntemler aramanız anlamsız olacaktır.

    Soru 1: Tren İkilemi
    Bir tren, raylardan kaçamayacak durumda olan 5 kişinin üzerine doğru gitmektedir. Siz, rayların ayrıştığı noktada, tamamen güvenli bir konumda bulunuyorsunuz ve trenin hangi yöne gideceğine karar verebilecek konumdasınız. Eğer ki rayları değiştirirseniz, trenin de rotası değişecek ve 5 kişi kurtulacak. Ancak, eğer ki bunu seçerseniz ve rayları değiştirecek olursanız, bu defa da yeni rotada bulunan, yine kaçamayacak durumda olan diğer 1 kişi var (bu siz değilsiniz, başka bir kişi) ve bu defa da o kesinlikle ölecek. Bu durumda ne yapardınız? Rayları değiştirir ve trenin o 1 kişi üzerine gitmesine mi neden olurdunuz, yoksa değiştirmez miydiniz ve 5 kişinin, zaten olacağı şekilde ölmesini mi izlerdiniz? Neden?

    0
  5. ATİLLA YÜCEAK
    ATİLLA YÜCEAK

    Çok teşekkür ediyorum okuma emeğinize ve bu değerli bir o kadar da güzel katkılarınız için.

    Saygı ve sevgiler sunuyorum.

    0
  6. Namik Kemal Cibaroglu
    Namik Kemal Cibaroglu

    Ahlaklimiyiz, yoksa ahlaksız miyiz anlamak için ahlaktan ne anladığımizı da ortaya koymak gerekir diye de düşünüyorum. Insanlık tarihi boyunca ahlakla ilgili birbiriyle çelişebilecek örnekler var. (Tabi bir de etik konusu var) O yüzden, ahlak sadece dinlerle, koşullarla ya da o an ki “insanı (humanizm) gibi konularla açıklayamayız. Ornegin 1789 ihtilalinden sonra idamlarla ilgili, en insanı en hümanist en etik, en ahlâkı idamın ne olduğu tartışılmış ve giyotinde karar kılınmıştır. Ama bugün idamın hümanist, insanı olmadığı anlayışı ve ahlâksız olduğu anlayisi genel kabul görmektedir. Islamın ilk çıktığı dönemlerde bütün Ortadoğu da cezalandırma yöntemleri olarak “adil” olan değil, hakkaniyetli cezalar daha ahlâkı bulunuyordu. Doğal olarak da islam bunu adil ve ahlaklı görmüştü. Yanı kissasa kissas cezalandırma yöntemi. Ama bugün insanlık, hakkaniyeti değil adil olanı ahlaklı ve etnik bulmaktadır. Dolayisla ahlak deyince, neye göre, kimin için, hangi amaçla gibi soruları yanıtlarında yattığını düşünüyorum. Ve ahlak o denli karmaşık bir nokta ki, ahlâkı belirleyen; sınıfsal, ulusal, yerl, hatta coğrafi, dinsel, toplumsal, kültürel, ve hatta etnik gibi bir çok estrumanla ele alınmalı. Bir patronun ahlaklı ve etikgordugu bir durum, işçi açısından ahlaklı olmayabilir. Ya da tersi…Aslindabu konuda söylenecek çok şey var.

    3
  7. Hüseyin Sert

    20 yılda TV lerde çöküşmüşlük kokuşmuşluk programları öncelikli olunca , örnek alınacak devlet adamı da olmayınca TELE VOLE kültürünün normal sonucu. kutlarım

    3
  8. Naciye Aktaş Koçak
    Naciye Aktaş Koçak

    Nikola Tesla’nın şu sözü bazı toplumlarda ahlakın ne kadar kirlendiği gerçeğini yansıtıyor kanımca. ” O Kadar Cahilsiniz ki Dininiz Var Diye Ahlaka İhtiyacınız Kalmadığını Sanıyorsunuz” diyor

    Dinleri var diye ahlaka ihtiyaç duymayan bir güruh oluştu. Oysa ahlakın dinle alakası olmadığını, insan olma olgusuyla, vicdan sahibi olmayla alakalı oldupunun farkında değiller. Başkalarının da en az kendileri kadar yaşamaya ve hayatın insana sunduğu ortak paydalarından faydalanmaya hakları olduğunun bilincinden yoksunlar. Sadece kendilerini düşünen bencil ve kendi çıkarı için her türlü ahlaksızlığı meşru sayan bir kesimden insanlık adına güzel ve ahlaki eylemleri beklemek fazla iyimserlik olur.Nitekim gerek kadına, çocuğa, hayvana ve doğaya hunharca bir bakış açısıyla yapılan her türlü şiddet, saldırı, yıkım ve gerekse hak etmedikleri halde başkalarının haklarına saldırıp haksız kazanç elde etmeleri gayri ahlakiliklerinin ayyuka çıktığının
    açık bir göstergesidir.
    Bu durum nasıl ve ne şekilde düzelir bilmiyorum ama bu kirlilikten temizlemenin insanlık ve zaman adına çok pahalıya mal olacağı kaçınılmaz bir gerçektir.

    Toplumsal ve ekonomik bir yara olan çok önemli bir konuyu kaleme alfığınız için çok teşekkür ediyorum değerli Atilla Hocam. Yüreğinize, bilincinize, emeğinize sağlık..
    Var olun, saygılar hocam.

    3
  9. Şerif Kaya

    Bir toplumda; ahlaksızlığı, haksızlığı, yolsuzluğu öven atasözleri varsa ki vardır. Bu atasözleri binlerce yıldır günümüze değin sürüp gelmiştir; ahlaksızlık bazıları tarafından normal bir davranış olarak algılanır: “ Bal tutan parmağını yalar!” Örneğinde olduğu gibi! Dolaysıyla ahlaki dediğin şeyler yöresel kalır. Ahlaki değerleri, etik değerler düzeyine çıkaramayan toplumlar ahlaksızlık batağına batar. Çünkü o zaman “benim”, “senin” gibi etik olmayan söylemler söylenir. Teşekkürler sevgili dostum, tam da günümüzdeki ahlaki çöküntü ile örtüşen güzel bir yazı olmuş.

    4
  10. Ethem Arı

    Doyan bir köpek saatlerce yatıyor. Acıkıncaya kadar yiyecek düşünmüyor. Doyan bir insan bir sonraki öğünü, bir sonraki günü, hatta yılları, oğullarını, torunlarını düşünerek biriktiriyor. Başkalarının emeğini, parasını çalıyor. Hatta bunu başkalarını açlıkla, silahla öldürerek yapıyor. Toplumsal adalet bir ölçüde sağlanır, insanların yarın-gelecek kaygıları ortadan kalkarsa insanların biriktirme hırsları törpülenebilir. Karl Marks 1841 yılında yazdığı üniversite bitirme tezinde kapitalizm para düzenidir. İnsan paraya bayılır. Para en yüce değer olacak. Doğa yok olacak. İnsan dönüp kendini yeniden yargılayacak diyordu.
    Bilim diyor ki korku ile eğitilen insan, korku öğesi bir biçimde ortadan kalkınca her türlü ahlaksızlığı-kötülüğü yapar. Sevgili ile eğitilen insan tek başına ikende doğrusunu yapar. Bu durum dinsel ahlak ile evrensel ahlak seçeneğini akla getiriyor. Dinsel ahlak, dinin ortaya çıktığı çağda, ortaya çıktığı toplumun gelenek ve göreneklerini yansıtıyor ve sorgulanamaz olduğu İçin günümüze kadar geliyor. Evrensel ahlak ise insan aklının deneyimleri ile değişerek-gelişerek geldiği için bilimsel ahlaktır. Firavunlar döneminde kardeş evlilikleri olağan görülürken, bugün akraba evlilikleri bile sakıncalı-yanlış bulunuyor. 18 yaşını doldurmamış birey çocuk kabul ediliyor. Öte yandan dünyaya din penceresinden bakan kişi 6-7 yaşındaki kadınlar evlenebilir diyerek 6-7 yaşın çocukluk yaşı olduğunu bile kabul etmiyor. Buradan bir toplumsal çatışma ortaya çıkıyor.
    Kısaca, ahlak ölçeğimiz dinsel değil akıl-bilim-deneyimle gelişen evrensel ahlak olmalı. Sevgili ile akılcı eğitim verilmeli ve insanların yarın kaygılarını ortadan kaldıracak uygulamalar yapılmalıdır. Ancak böylece insancıl (hümanist) ve iyi ahlaklı olunacağına inanıyorum.

    4
  11. FUAT KEYİK

    “Ahlaklı olma” aileden başlar. Kişi ne kadar eğitimli olursa olsun aileden ahlak kavramını öğrenememişse ileride ahlaksızca davranışlar sergileyebilir. Hele dini kullanıp halkı sömürenler en büyük ahlaksızlığı yapıyorlar. Oysa din “Güzel ahlaklı insanlar yetiştirme ” amacını güder.
    Güzel yazınız için kutluyorum.

    3
  12. Avatar
    Atilla Yüceak

    Günaydın.
    Çok teşekkür ediyorum okuma emeğinize.

    Erinç ve gönenç içinde sağlıklı bir gün diliyorum.
    Şen olsun yüzünüz yüreğiniz.
    Saygı ve sevgiler sunuyorum yuvanıza.

    3
  13. Esma Uzsoy

    Ahlaksızlığın tavan yaptığı, bir yerde, her şey meşrulaşmış artık.
    Tuz kokmuş. Dilime yakıştıramadığım, o kadar çok cümle kurmak istiyorum ki? Ama neye yarar, gittikçe, çamur balçık lanıp her alana sürülüyor. Temiz bir mecra kalmadı.
    Gelecekte ki nesili neler bekliyor?
    Arabanın arka fitesiyle, tam gaz arkasını görmeden, gidiyor bu millet.
    Yüreğine sağlık öğretmeni, sağolasın varolasın.

    4
  14. Koptagel Erol

    Ben 20 sene önce şu lafı etmiştim ” Para, artık Tanrının önüne geçmiştir. ” En yakın akrabalarım bana kızmıştı. Devran döndü,o kişiler miras kavgası yüzünden birbirlerine küstü. İnsanları emeğin gücünden soğutarak,” Köşeyi dön” fikrini yaydılar. Ben bu tosucuğun tek başına bu paraları götürdüğüne inanmıyorum. 20 yaşında bir gence bu parayı yedirmezler. Ama ahlak bekçiliği de yaparlar. Geçtiğimiz sene gece 22.00 de biri otobüs durağına gelir ve ” Abiler ablalar,eşim ameliyat olacak para lazım,kuyumcular da kapalı elimdeki 3 burma bileziğin tanesi 2 bin lira ama bana 900 lira lazım ,her birini 300 liradan vereceğim ” Üç kişi hemen atılır,altınları alırlar. Ertesi sabah koşarak kuyumcuya giderler altınlar sahte.! Dolandırıcı yakalanır ve şunu söyler : ” Asıl ahlaksızlar bu kişiler. Benim zayıf anımdan faydalanmaya kalktılar. “Bu Olay gerçek ve Ankara’da yaşandı.Demem şu ki : Ahlaklı insan,ahlaklı toplum. Bu yoksa gerisi boş.

    6
  15. Fatmanur Caner
    Fatmanur Caner

    Ahlak soyut bir kavram gibi yani değişkenlik arzeden bir şey gibi zannedilsede özce; bana göre kendine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına yapmamaktır. Yani, bu durumda kötü olduğunu bildiğin bir şeyi bilmemezliğe gelmek de ahlaksızlığın katmerlisidir. Zaten herkes bilir de iyiyi. Ama kendinden başka herkesi kötü diye etiketleyerek masumu oynar. Bence giderek ahlaksızlığın normalize olması da bu yolla oluyor. Biz buna yazarın dediği gibi, uç maymun teorisi diyoruz. Sağolun bu konuyu yazdığınız için .

    8

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir