Bartın Yöresi Halk Dansları Namık Kemal Osmanağaoğlu

Bartın’da Yöresel Halk Oyunlarını ve Türküleri düğünlerden ayrı düşünmek olası değildir. 18. yy sonlarına kadar davul, zurna ve türküler eşliğinde, 19. yy başlarından itibaren de Ud, Keman, Klarnet, Flüt, Cümbüş ve Darbuka gibi çalgılar eşliğinde oynanan oyunların asıl müziğini türküler oluşturur.

Türkülerin kaynağı ise, yöre insanının özel yaşamıdır. Kentteki bir olay, aktüel bir konu hemen türkü haline dönüşür ve dilden dile dolaşır. Bartın’da yetişen sanatçıların Bartın’ı konu alan ve özelliklerini yansıtan şiir ve besteleri buna en güzel örnektir. Genellikle 4’lü ve 6’lı gruplar halinde ayrı ayrı oynanan Bartın halk oyunlarının en belirgin olanları şunlardır:

1-Mavili
2- Dıv Dıv
3-Kavşak suyuna giderken
4- Haydah Nirinay
5-Bahçelerde Patlıcan
6-Gide gide
7-Elma aldım Bartın’dan
8- Bartın çiftetellisi

Oyunlarla özdeşleşen türküler;

Dıv Dıv,

Atlı geliyor atlı, Anam Altında kilim katlı,
Benim sevgili yârim, Anam Baldan şekerden tatlı.
Dıv, dıv dıv, dıv dıv…
Dallarda yeşil yaprak, Anam Kirazlar tabak tabak,
Kavuşalım sevdiğim, Anam Sonumuz kara toprak.
Dıv, dıv dıv, dıv dıv.

Kavşak Suyuna Giderken

Kiremitte buz musun? Gelin misin, kız mısın?
Akşam size gelecem, Evde yalınız mısın?

Kiremidin özüyle, Kimler görmüş gözüyle
Ben yârimden ayrılmam, El âlemin sözüyle.

Kiremitte özler var, Yarda ela gözler var,
Yari tenhada görsem, Söylenecek sözler var.

Eşim Aman hey, eşinlen gel, Kavşak suyuna giderken peşimden gel,
Hey aman hey, ille de sana varacam, Eğer almazsan kaçacam, aman aman.

GECE GEÇTİM DUYDUN MU?

Gece geçtim duydun mu? Sevdiğim uyudun mu?
Benim sana yanduğum, Anaya duyurdun mu?

Irmak baştan bulanık, Sevdadan bağrım yanık
Kul başına vermesin, Zor oluyor ayrılık.

Gece geçtim dağlardan, Üzüm aldım bağlardan
Senin anay değil mi? Beni böyle ağlatan.

Telli de etek, Uskufa yelek
Karardı talih, oy anam anam, Gülmüyor felek.

Maniler;

Karanfilde özler var, Yarda ela gözler var
Bizim oradan geçerken, Söylenecek sözler var
Boğazdan yol aşmaz mı? Sandallar dolaşmaz mı?
Sil gözünün yaşını, Sağ olan kavuşmaz mı?
Yamadan iniyodum, Çağırsan dönüyodum
Aşkından kibrit oldum, Üflesen yanıyodum

Karanfilin filiz mi? Kim bilir kalbimizi
Hafif bir rüzgar esti, Ayırdı ikimizi
Ah su tası, su tası, Çıngıraklı ortası
Gurbetteki yârimi, Hıçkırıklar tutası
Çal udunu inlesin, Aşık olan dinlesin
Seni benden ayıran, Can vermesin inlesin

Pencerem karşı aya, Süreyim mavi boya
Geç karşıma sevdiğim, Bakayım doya doya
Kaş siyah kirpik siyah, Aşkından oldum seyyah
Aşkından ölür isem, Bana desinler eyvah
Kara kazan koldadır, Yârim uzak yoldadır.
Seslendim ses vermedi, Dağlar aramızdadır.

Bartın, Bolu ve çevresinde de, Kadın oyunlarının ağırlıklı olduğu görülür. Enstrümanlar buralarda da Saz, flüt, Darbuka Davul Zurna ve Cümbüş ve Kabak Kemanedir.

Batı Karadeniz’de Sakarya Yöresinde yoğunluklu olarak yerleşmiş olan Çerkez ve Abazaların olduğu yerlerde de Çerkez Mızıkası eşliğinde Çerkez ve Abaza danslarını görüyoruz. Bu dansların tamamen Kafkas dansları özelliğindedir.

Kaynak: Mitolojiden Gezginlere Bartın Kültür ve Turizm Envanteri sy.76

Namık Kemal Osmanağaoğlu
0

Bu yazıyı da okuyabilirsiniz

Eskiyen İnsanlıktır Zaman Değil Ayhan Çakmak

Deneme

Bir cevap yazın